Amortisman Hesaplama: Duran Varlık Doğrusal Yıpranma

Faydalı ömür boyunca yıllık doğrusal amortisman tutarını, defter değerini ve hurda payını hesaplayın.

Amortisman Hesaplama: Duran Varlık Doğrusal Yıpranma

Faydalı ömür boyunca yıllık doğrusal amortisman tutarını, defter değerini ve hurda payını hesaplayın.

Nasıl Çalışır?

1
Değerleri ve Parametreleri Girin
İlgili alanlara sayısal değerlerinizi, oranları veya parametreleri yazın.
2
Hesaplamayı İnceleyin
Sonuçlar tarayıcınızda anlık matematiksel modelle hesaplanır ve ekranda güncellenir.
3
Döküm ve Analizi Alın
Detaylı dökümü, özet grafikleri veya sayısal sonuçları doğrudan kullanın.
Kavram ve Bilgi Merkezi

Amortisman Hesaplama, Doğrusal (Normal) Yöntem ve Hurda Değeri

Şirket bilançolarında yer alan makine, teçhizat, taşıt ve teknolojik ekipman gibi maddi duran varlıklar; zaman içinde aşınma, yıpranma ve teknolojik eskime nedeniyle değer kaybeder. Muhasebede bu değer kaybının yasal faydalı ömür boyunca dönemsel gider olarak kaydedilmesine amortisman (depreciation) denir. Bu hesaplayıcı; VUK ve uluslararası muhasebe standartlarına uygun olarak eşit paylı (doğrusal) amortisman çizelgesini ve defter değerini yıllık bazda çıkarır.

Örneğin bir işletme, üretim hattı için KDV hariç 600.000 TL maliyetle yeni bir CNC makinesi satın almış olsun. Makinenin yasal faydalı ömrü 5 yıl (yıllık amortisman oranı %20) ve 5 yıl sonundaki tahmini hurda/kalıntı değeri 60.000 TL olarak belirlendiğinde; amortismana tabi toplam tutar 540.000 TL olur. İşletme her yıl eşit olarak 108.000 TL (aylık 9.000 TL) amortisman gideri yazarak vergi matrahından düşer. Makinenin net defter değeri her yıl düzenli azalarak 5. yılın sonunda 60.000 TL hurda değerine ulaşır.

Amortisman itfa planları ve net defter değeri projeksiyonları tamamen yerel tarayıcınız bünyesinde hesaplanır. Şirket demirbaş kayıtlarınız veya bilanço varlıklarınız hiçbir harici sunucuya iletilmez.

Temel Mimari ve Matematiksel Formüller

Yıllık Amortisman = (Varlık Alış Maliyeti - Hurda Değeri) / Faydalı Ömür (Yıl) | Defter Değeri = Maliyet - Birikmiş Amortisman

Varlığın aktife giriş bedelinden hurda değeri çıkarılarak amortismana tabi matrah bulunur; yasal faydalı ömür yılına bölünerek her dönemin gider payı hesaplanır.

En İyi Uygulamalar ve Temel Yönergeler

  • Maliye Bakanlığı Faydalı Ömür Listesini Kontrol Edin: Türkiye'de VUK Genel Tebliği ile ilan edilen resmi amortisman sürelerine (ör. bilgisayarlar 4 yıl, binek araçlar 5 yıl) uyun.
  • Binek Araçlarda Kıst Amortisman Kuralını Unutmayın: Faaliyetleri kısmen veya tamamen araç kiralaması olmayan işletmelerde binek otomobiller için yılın kalan ayları kadar kıst amortisman uygulanır.
  • Doğrusal Amortisman Kapsamı: Bu araç her yıl eşit pay ayrılan doğrusal yöntemi hesaplar; azalan bakiyeler veya hızlandırılmış çizelgeler araç kapsamında yer almaz.
  • Hurda/Kalıntı Değerini Gerçekçi Belirleyin: Varlık faydalı ömrünü tamamladığında ikinci el piyasasında satılabileceği öngörülen hurda değerini doğru tahmin edin.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Doğrusal amortisman yönteminin temel avantajı nedir?
Basitlik ve öngörülebilirliktir. Her yıl eşit tutarda amortisman gideri yazılarak mali tablolarda dengeli bir gider dağılımı sağlanır.
Amortisman gideri yazmak şirkete nakit girişi sağlar mı?
Doğrudan nakit girişi sağlamaz ancak dönem kârından gider olarak düşüldüğü için ödenecek kurumlar veya gelir vergisini azaltarak dolaylı nakit tasarrufu sağlar.
Faydalı ömrü dolan bir varlık işletmede kullanılmaya devam edebilir mi?
Evet. Varlığın net defter değeri 1 TL (iz bedeli) olarak bilançoda kalır ve fiziksel olarak çalıştığı sürece şirket bünyesinde kullanılmaya devam edebilir.
Kıst amortisman nedir?
Binek otomobillerin alındığı ilk yılda, yılın bitimine kaç ay kaldıysa yalnızca o aylar için amortisman ayrılması; kalan ilk yıl payının son yıla eklenmesi kuralıdır.